لە دوای ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان عێراق و ئێران لە چوار فڕۆکەخانەی سەرەکیی عێراق، حکومەتی عێراق دەڵێت بەردەوامە لە پەیوەندی و هەوڵەکان بۆ گەڕاندنەوەی هاتوچۆی فڕۆکەوانی لەگەڵ ئێران بۆ دۆخی ئاسایی.
یاسر عەبدولزەهرا حەجاج، باڵیۆزی عێراق لە تاران، ڕایگەیاندووە ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان دوو وڵات “بارودۆخێکی کاتی و ڕاگوزەرە” و حکومەتی عێراق پەیوەندییە چڕەکانی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان بەردەوام کردووە بۆ ئەوەی جوڵەی فڕۆکەوانی بگەڕێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی.
حەجاج لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵیی فەرمیی عێراق جەختی کردووەتەوە کە گەڕاندنەوەی گەشتەکان تەنها پەیوەندی بە گەشتوگوزاری نێوان دوو وڵاتەوە نییە، بەڵکو پەیوەندی بە ژمارەیەکی زۆر لە هاووڵاتیانی عێراقەوە هەیە کە لە ئێران دەژین یان لەوێ دەخوێنن، هەروەها ئەو کەسانەی بۆ چارەسەری پزیشکی، زیارەت، بازرگانی و مەبەستی جۆراوجۆر هاتوچۆ دەکەن. ئەو باسی لە بوونی ژمارەیەکی زۆر خوێندکاری عێراقی لە زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندن لە ئێران کردووە.
ڕاگرتنی گەشتەکان چۆن دەستی پێکرد؟
ڕاگرتنی گەشتەکان لە کاتێکدا ڕوویداوە کە ئەمریکا فشارەکانی لەسەر کەرتی فڕۆکەوانی ئێران زیاد کردووە. وەزارەتی داراییی ئەمریکا لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ سزا و سنووردارییەکانی بەسەر ٣٦ کەس و دامەزراوەی پەیوەندیدار بە کەرتی فڕۆکەوانی ئێراندا سەپاند، لەوانە ٢٧ کۆمپانیای فڕۆکەوانی. ئەم ڕێوشوێنانە لە ٢٣ی ئەیلوولەوە کاریگەرییەکانیان دەستی پێکرد.
بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆیتەرز، عێراق لە ٢٣ی ئەیلوولەوە ڕێگری لە فڕۆکەکانی ئێران بۆ فڕۆکەخانەی بەغدا کرد، لە کاتێکدا گفتوگۆ لەسەر ئەوە هەبوو کە هەندێک گەشتی ئێرانی لە بەغداوە بگوازرێنەوە بۆ فڕۆکەخانەی نەجەف.
لە ٢٥ی ئەیلوولیش، فڕۆکەخانەی نەجەف ڕایگەیاند کە بە پشتبەستن بە ڕێنمایییە فەرمییەکان، هەموو گەشتە هاتووچۆکانی نێوان نەجەف و ئێران لە سەعات ٢ی بەیانیی ئەو ڕۆژەوە تا ئاگادارییەکی دواتر ڕادەگیرێن.
لە هەمان ڕۆژدا، فڕۆکەخانەکانی هەولێر و سلێمانیش هەموو گەشتەکانیان بۆ و لە ئێران ڕاگرت. بەپێی زانیاریی بڵاوکراوەکان، ڕاگرتنەکە تا ئاگادارییەکی دواتر بەردەوام دەبێت.
بەم شێوەیە، بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، گەشتە ئاسمانییەکانی نێوان ئێران و هەموو ئەو فڕۆکەخانانەی عێراق کە گەشتی ئێرانییان وەرگرتووە، لە ئێستادا ڕاوەستاون.
کاریگەرییەکانی ڕاگرتنی گەشتەکان
ڕاگرتنی گەشتەکان کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر خوێندکاران، نەخۆشانی پێویستیان بە چارەسەرە، زیارەتکاران، بازرگانان و ئەو هاووڵاتییانە هەیە کە بەردەوام لە نێوان دوو وڵاتدا هاتوچۆ دەکەن.
باڵیۆزی عێراق لە تاران جەختی لە گرنگیی گەڕاندنەوەی گەشتەکان کردووەتەوە و گوتوویەتی ڕاگرتنی هاتوچۆی ئاسمانی بارێکی گران بۆ ئەو کەسانە دروست دەکات کە بە هۆی خوێندن، چارەسەر، کار و ژیانی خێزانی پەیوەندییان بە ئێرانەوە هەیە.
لە بەرانبەردا، هاتوچۆی وشکانی لەنێوان دوو وڵات بە تەواوی نەوەستاوە. ئێران ڕایگەیاندووە کە گواستنەوەی زیارەتکاران بۆ عێراق لە ڕێگەی سنوورە وشکانییەکانەوە بەردەوامە، لەگەڵ ئەوەی هەوڵەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی گەشتە ئاسمانییەکان و گەڕاندنەوەی هاتوچۆی فڕۆکەوانی بەردەوامن.
هەوڵ بۆ گەڕاندنەوەی گەشتەکان
باڵیۆزی عێراق لە تاران دەڵێت حکومەتی عێراق بەردەوامە لە گفتوگۆ و هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی ئێران بۆ دۆزینەوەی ڕێگایەک بۆ گەڕاندنەوەی گەشتەکان.
لە هەمان کاتدا، باڵیۆزی ئێران لە عێراقیش ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەگەری ڕاگەیاندنی بڕیارێکی نوێ دەربارەی گەشتە ئێرانییەکان بۆ عێراق هەیە.
بەم پێیە، تا ئێستا هیچ کاتێکی دیاریکراو بۆ دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان ڕانەگەیەنراوە و ڕاگرتنەکە تا ئاگادارییەکی دواتر بەردەوامە. لە بەغداوەش جەخت لەوە کراوەتەوە کە ئەم بارودۆخە کاتییە و هەوڵ بۆ گەڕاندنەوەی هاتوچۆی ئاسمانی بەردەوامە.